بهرنۍ په استانبول كې

استانبول ، نولس سوه و . . . كال د فروري دويمه .
ګرانې ورا !
كله چې مې استانبول ته د راتګ تا بيا ونيوله نو خداى شته ډېره خوابدې او نا ارا مه وم ، په لومړيو كې مې نه له يوه تركي سره پېژندل او نه پوهېدم چې هغوى څه ډول خلګ دي . نن مې تركيې ته د راتګ يوه اوونۍ بشپړه شوه . ددې يوې اوونۍ په ترڅ كې مې له هغوى څخه له مينې او صميميت پر ته بل څه ونه ليدل .
په يو بهرني هېواد كې د يوې بهرنۍ اوسېدل په رښتيا ستونزمن او كړكېچن دي خو په تر كيه ، په تېره بيا استانبول كې دا هيڅ نشته .
تركيان دومره مهر بانه او خوا خوږ ي دي چې هيڅ په بهر كې ځان نه احساسوم .
كه څه هم له تا سو څخه د لېريوالي له امله ځورېږم خو دلته اوسېدل مې غم كموي .
له يوې موٌسسې سره مې قرارداد هم كړى دى چې د مياشتې به مې د كار په مقابل كې پنځه زره ليره راكوي . تركيه د ژوند كولو لپاره خورا ښه او اقتصادي ځاى دى . هيله ده چې
دلته د دو كلونو اوسېدو په ترڅ كې ښه سپما او ګټه وكړم .
كه مې مور هم دلته په راتګ راضي كړه نو ژوند به مې نور هم په زړه پورې او ارام شي ، او . . .
زما ګرانې ورا جانې نور نو خپل ليك پايته رسوم .
ستا د ليك په هيله
ستا ناتالي
* * *
استانبول ، نولس سوه و. . . كال ، د مارچ څوارلسمه .

ګرانې ورا !
درې ورځې مخكې مې ستاسو ليك تر لاسه كړ ، له يادونې څخه دې مننه . نن د جومې ورځ او زه په خپل كور كې يم؛ مانا دا چې ددې وخت لرم چې دوستانو او ملګرو ته ليكونه وليكم .
كېداى شي نن مازيګر د موسسې له يو همكار سره سينما ته ولاړه شم . نوموړى همكار مې مظفر نومېږي او تر ما په رتبه كې د لوړالي له امله يې معاش دوولس زره ليره دى .
دا واقعاَ ناحقي او حق تلفي ده چې يو بهرني ته د هغه د بهرنيتوب له امله تر تركي زيات امتياز وركړل شي .
په موسسه كې د كار د لږوالي له امله د تفريح او چكر لپاره ډېر وخت لرم . څو ورځې مخكې مې د تركي ژبزده كړې كورس هم پيل كړ چې ښوونكى مې همدا مظفر دى . . . .
ستا سو د ليك او بر ياليتوب په هيله .
ستا ناتالي
* * *
استانبول ،نولس سوه و . . . كال ، د مى درېيمه .
ګرانې ورا !
د وې مياشتې كېږي چې ليك مې نه دى درلېږلى . هيله ده داسې ونه انګېرې چې هېره كړې مې يې . په دې وروستيو كې مو كارونه دومره زيات شوي چې د چا پر چم د سر ګرولو ته هم نه يم وزګاره . بايد ووايم چې ماته او ګوډه تر كي مې هم زده كړې ده . كله چې په تركي ګړېږم ټول همكاران مې راباندې خاندي ؛ هغوى زما له ګړېدو څخه خوند اخلي .
په تركي كې د ژر پرمختګ لامل مې ښاغلى مظفر دى چې زه يې ځان پوروړى ګڼم .
مظفر يو ښه او د ښې كورنۍ ځوان دى . د هغه مور د تركي خواړو په پخولو كې تل زيار راسره باسي . فكر كوم له دې پر مختګونو سره به ورو _ ورو تركۍ شم .
تركي واقعاَ يوه ډېره په زړه پوري ژبه ده ، باور وكړه د يوې ښې غاړې يا آهنګ په څېر روانه او صفا ژبه ده . . . .
تېره جومه مظفر يوې كازينو ته بوتلم او په زړه پوري شعرونه يې را باندې واورول ؛ دومره په زړه پوري وو چې د اورېدو پر وخت مې ځان په بله نړۍ كې احساساوه .
هيله ده چې هېره مې نه كړې او ليكونه راولېږې ، ځكه د دوستانو ليكونه زما لپاره تر ټولو ښه ډالۍ ده .
ستاناتالي
* * *
استانبول ، نولس سوه و . . . كال ، د جون نويشتمه .
ګرانې ورا !
هيله ده چې د كمو ليكونو د درلېږلو له امله نه يې اندېښمنه
شوې . زه هم ستونزې لرم كه زما په ستونزو خبره شې نو هيڅ ګيله به را څخه ونه كړې .
څو ورځې مخكې مظفر له هغه سره د واده غوښتنه راڅخه وكړه . تېره شپه يې يو ځل بيا خپل وړانديز تكرار كړ . بايد ووايم چې له ډېره وخته د يو داسې وړانديز په تمه وم ، خو بيا ډېره په فكر كې شوم او هغه ته مې وويل چې په دې اړه به مشوره وكړم . برايي مې سترګه نه كړه پټه ، يواځې د سهار خواته څو شېبې خوب وړې وم . ستا په فكر به زما ژوند له يو تُرك سره څنګه وي ؟ مور به مې په څه ډول راضي شي ؟
مظفر يو ښه او خوش خويه سړى دى ، ځكه نو ډېر راباندې ګران دى . سر بېره پر دې هغه يو روڼ اندى او كارنده انسان هم دى .
د تركيې ګرمي هم څو ورځې وروسته پيلېږي . كېداى شي چې دا جومه مې د سمندر غاړې ته بوزي .
نن ماخستن مجبوره يم چې هغه ته د ( هو ) يا ( نه ) ځواب ووايم . يوازي دېته اندېښمنه يم چې د توكميز او جغرافيايي تو پير له امله به تر ډېړه سره و نشو پاللاى ، خو هغه پر ما ، او زه پر ده بېخي ګرانه يم ، ځكه نو د مثبت ځواب په وركولو كې هيڅ خنډنشته .
هو ! كېداى شي مثبت ځواب وركړم . . . .
د ليك د ځواب په تمه
ستا ناتالي .
* * *
استانبول ،نولس سوه و . . . كال ،د جولاى څلورمه .
ګرانې ورا !
تېره ورځ مې د مور هغه ليك راورسېد چې زما د واده په اړه يې موافقه پكې څرګنده كړې وه .
كه مظفر تر نكاح وروسته د كلنۍ رخصتۍ پر اخيستلو وتوانېد نو كېداى شي چې د عسل مياشتې تېرولو لپاره مې د مور ليد ته ورشو .
نن د يو ډول خوشالۍ او نېكمر غۍ احساس كوم .
ستا نا تالي
* * *
استانبول ، نولس سوه و . . . كال ، د سپتمبر شلمه .
سر بېره پر دې چې په همدې مياشت كې مې د نكاح تكل كړى و خو ځينو پېښو دا كار له ځنډ سره مخ كړ .
د مظفر موردوې پښې په يوه موزه كړې او وايي :
_ د واده كولو لپاره زما او زوى لومړى شر ط ستا مسلمانېدل دي .
خو مظفر ددې خبرې له امله ډېر نا ارامه دى او دا عقيده لري :
" ماته مسلماني او نا مسلماني مهمه نه ده ، خو له دې سره _ سره نه شم كولاى چې مور له ځانه خفه كړم . "
ماته هم دا كار ارزښت نه لري ، له خدايه ډېره راضي يم چې نارينه نه يم . كه نارينه واى او غوښتي مې واى چې له مسلمانې سره واده وكړم نو مجبوره وم چې سنتۍ ته مې هم ځان نيولى واى . شكر چې داسې نه ده .
زه مسلمانېدو ته چمتو شوم خو مو ر مې ونه منله او سردرد يې را ته جوړ كړ .
زه هم د مظفر په څېر نه غواړم چې مور مې را څخه
ناراضه شي .
خو بايد پوه شې چې مور مې په دې ښه پوهېږي چې باالخره به زما د خوښې كار وشي .
ګرانې ورا ستا د ګړندي ځواب په تمه .
ستا ناتالي
* * *
استانبول ، نولس سوه و . . . كال ، د اكتوبر درېيمه .
خداى دې وكړي چې زموږ د واده بلنليك در رسېدلى وي . نور نو بايد ماته ناتالي ونه واياست ؛ زما نوم تر مسلمانېدو وروسته ( مېرمن ناهيده ) دى .
همدا عكس مې څو ورځې مخكې تر " هغه چې د اسلام په مبين دين مشرفه شوه ) سر ليك لاندې د تر كيې په مشهورو ورځپاڼو كې چاپ شو .
پر اسلام راوړلو سبېره تركۍ هم شوم ، ځكه ددې ځاى د اساسي قانون له مخې يوازي او يوازي تُرك او تُرك واده سره كولاى شي .
د خوشالۍ او نېكمرغۍ بيان مې تر توان وتلى دى . ښاغلى مظفر په رښتيا سره يو بې جوړې انسان دى . تېره مياشت مو ، موټر هم رانيوى .
كه له خيره د عسل مياشتې په مېله درغلو او مظفر دې له نژدې وليد خامخا به دې خوښ شي . آه ! كه تا هم له يو تُرك سړي سره واده كړى واى څومره به ښه واى . پر همدې ځاى خپل ليك پايته رسوم .
هيله لرم چې نور داسې څه هم در ته بيان كړم .
ستا د ليدو په هيله
ستا ناهيده
* * *
استانبول ، نولس سوه و .. . كال ، د دسمبر پنځمه .
ګرانې ورا !
په ليك كې دې زموږ د نه درتګ لامل پوښتى و . موږ نه شو كولاى چې د عسل مياشتې په مېله در شو . څو ورځې مخكې د موټر خر څولو ته مجبوره شوو . له داسې عجيبو او غريبو پېښو سره مخ شوم چې په خيال كې مې لا نه شوې راوستلاى . تر مسلمانېدو وروسته له مرستيالۍ څخه لېري او يوه ساده كار ګره شوم ؛ مانا دا چې نور به مې معاش پنځه زره ليره نه وي . مخكې مې درته كښلي و چې مظفر دوولس زره ليره معاش اخلي . څرنګه چې اوس زه مسلمانه او بايد د مېړه تر لاس لاندې كار وكړم نو معاش مې يوازي اته سوه ليره دى ، په داسې حال كې چې كار هم د پخوا په كچه كوم .
ددغو ناڅاپي بدلونونو او سخت محكوميت لامل يوازي مسلماني او د تُركتوب تور كېداى شي .
اوس زما او مېړه ټول معاش يوازي دوه زره ليره دى . د واده په لومړيو كې مو په نهه سوه ليره اپارتمان كرايه كړ ، اوس مې ژوند ډېر سخت دى . خو له دې ټولو نا خوالو سره _ سره بايد داسې ونه انګېرې چې ګواكي د نېكمرغۍ او خوشالۍ حس مې مړ شوى دى ، بلكه اوس هم د ښاغلي مظفر په څنګ كې ځان بختور ګڼم .
مظفر په ټوله مانا انسان او زه ډېره پر ګرانه يم . كه خداى مكړه هغه نه وي نو زما سا به هم ودرېږي .
پيسې هر څه نه دې . تا ته پته ده چې زه څومره ګروهمنه يم ،
له همدې امله ده چې زه د ژوند د نېكمرغۍ لپاره دا دواړه لټوم .
ستا د خوشالۍ او سو كالۍ په هيله .
ستا مېرمن نا هيده
* * *
استانبول ، نولس سوه و . . . كال ، ، د دسمبر يوولسمه ګرانې ورا !
پرون سهار مې دې ليك تر لاسه كړ ، ډېره مننه !
تا پوښتي و چې مور مې ولې تركيې ته نه را غواړم .
ددې لامل دا دى چې تر اوسه د كور د پوره سامان پر رانيولو نه يم توانېدلې . زړه مې نه غواړې چې مور مې په تش كور را ننوځي . ژوند مې دومره نه دى خراب خو زړه مې دا نه مني چې هغه دې مې پر دې حال وويني ، ځكه هغې ته مې ليكلي و چې ژوند مې بېخي ښه دى . سر بېره پر دې مې مور په مسلمانېدو ډېره خواشينې ده .
يو زېرى درته لرم ؛ هغه دا چې ټاكل شوې ده چې مېړه مې څو مياشتې وروسته ترفع كوي . له دې سره به يې معاش دوه زره ليره شي ، كېداى شي چې هغه وخت مې مور راو غواړم .
دا مهال د اختر را تګ ته تياريانې نيسو . پردې سربېره زه او مېړه مې د هغه ماشوم راتګ ته چې اوس مې په نس دى خوشاله يو .
نه پوهېږم چې په نورو ليكونو كې مې د اميد وارۍ په اړه څه در ته كښلي و كه نه ؟!
ورا هيله ده چې بې ځوابه مې پرېنږدې .
ستا مېرمن ناهيده .
* * *
استانبول ، نولس سوه و . . . كال ، د جون درويشتمه .
ګرانې ورا !
د احمد د زېږېدنې په مناسبت دې له تلګراپ څخه ډېره مننه .
د ماشوم نوم مو احمد كېښود ، دا ځكه چې دغه زما د مېړه د مرحوم پلار نوم و .
احمد كټ مټ د پلار په څېر غنمرنګه دى . د هغه خورا ښه قدم دى ؛ دده له پيدا كېدو سره سم يې پلار يوه درجه ترفع وكړه اومعاش يې څوارلس سوه ليره شو . په زړه پوري يې لا دا چې حكومت هغه ته د اولاد د معاش په نامه لس ليره حواله كړل . خو زه بايد نور كار پرېږدم ، ځكه څوك نشته چې د احمد جان پالنه وكړي . ته خبره يې چې اقتصادي حالت مو دومره ښه نه دى چې هغه ته خدمتګاره ونيسم .
په تر كيه كې د مزدورانو او خدمتګارو بيي ملا ما توونكې دې . له بلې خوا په هغوى باور هم نشم كولاى .
نو زه مجبوره يم چې استعفا وړاندې كړم . خواښې مې هم وايي چې د كوچني مور بايد كار ونه كړي .
زما په اند هغه ښه وايي ، ځكه چې د لمسي د ارامولو او پرېوللو توان نه لري . خو بايد ووايم چې پر كور د كښېنستو په صورت كې به مې لاسته راوړنې ډېرې لږ شي .
د زړه له تله دې نېكمرغه غواړم
ستا مېرمن ناهيده
* * *
استانبول ، نولس سوه و . . . كال ، د سپتمبر څلورمه .
ګرانې ورا !
ډېر مې ژوند سخت دى . يو صميمي او پتمن دوست ته زياته اړتيا لرم . . .
ځان بېخي يوازي او بې كسه راته ښكاري . ټاكل شوې ده چې مېړه مې عسكرۍ ته را څخه بوځي . په لومړي سر كې ددې خبرې په اورېدو خوشاله شوم ، ځكه فكر مې كاوه چې د هغه له تګ سره به د احمد جان پالنې ته ښه وزګاره شم خو وروسته له داسې ستونزو سره لاس و ګرېوان شوم چې پوښتنه يې مه كوه .
د دوى د قانون پر بنسټ بايد له مېړه څخه طلاق واخلم. نژدې دى چې لېونۍ شم . كه هغه طلاق رانه كړ نو بايد خپله د كار ټوله دوره د افسرۍ يا عسكرۍ پر ځاى په ساده توګه بشپړه كړي .
چې مظفر دا بيان را ته وكړ تر سهاره مې اوښكې نه درېدې . سهار مې له هغه څخه وپوښتل :
_ يو له بله څومره سره ګران وو ، دا دى اولاد مو هم پيدا كړ ، اوس څه وشول چې لاسونه سره ايله كوو ؟
خو زما ټولو ساندو او نارو هيڅ ددې بې منطقه قانون مخه ونه نيوله . له هغه څخه مې وپوښتل :
_ زه خو د اساسي قانون له مخې مسلمانه او تُركه شوې يم ، پر ما باندې ولې د يوې بهرنۍ قانون پلى كېږي ؟
هغه په ځواب كې زياته كړه :
_ ته زما د عسكرۍ او نظامي دندې له امله بهرنۍ ګڼل كېږې .
مېړه مې هم زما په شان اندېښمن او ځورېږي . پرون يې تر ورځو _ ورځو خبرو اترو وروسته وويل :
_ زما اوستا تر منځ نكاح كوم مفهوم نه لري ، راځه د
كورنۍ محكمې په رايه سره بېل شو ، ژمنه در سره كوم چې د نكاح تر ما تېدو وروسته به هم كوم بدلون را پكې رانشي . چې عسكري بشپړه كړم بيرته به دې په نكاح كړم .
د هغه خبره مې ومنله ،ځكه هغه څوك چې د روح غوندې يو له بله سره ګران وي نكاح او واده بېځايه تشريفات ور ته ښكاري . موږ چې سره يو ځاى يو نكاح يا نه نكاح هيڅ تو پير نه راته لري .
سبا مو د اختلافاتو د حل محاكمه پيلېږي . هلته به په ډاګه كړم چې ګواكي له مظفر پرته د ګولې ډوډوۍ څوك نه لرم او هغه زما كفيل دى . ددې كار لپاره مې مېړه دوه ، درې شاهدان لا د وخته په پيسو نيولي دي . كه له دې سگره _ سره مظفر محكمې ته په قناعت وركولو كې پاته راغلى نو طلاقه به مې كړي .
ستا كمبخته دوسته ، ستا د ليك په هيله
ستا مېرمن ناهيده .
* * *
انكره ، نولس سوه و . . . كال ، د اپريل دويمه .
ګرانې ورا !
دا ليك له انكرې څخه درته ليكم . مظفر د افسرۍ پوهنځى پيل كړ . ددې لپاره چې هغه مې يوازي نه وي پرې ايښى نو په انكره كې مې يو وړوكى كور كرايه او همدلته اوسم. تا ته مالومه ده چې د كډې وړل زياتې پيسې غواړي، ځكه نو اړه شوم چې ځنې شيان وپلورم . له بله پلوه د مظفر له معاش څخه هم خلاصه شوم ؛ اوس د هفه له لوري هيڅ نه راځي ، او زه بېكاره يم . ځكه دومره زړه نشم كولاى چې احمد بل چا ته پرېږدم او خپله كار وكړم . ژوند په هغه محدود بچت سمبالوم چې په بانك كې يې لرم . وبه ګورو چې خداى څه پېښوي ؟ !
كه مې دا پيسې هم تمامې شوې نو كېداى شي چې د مور توب پر احساساتو پښه كېږدم او د احمد له خيال ساتلو پرته كار پيل كړم .
احمد په دې شپو ورځو كې لږ _ لږ ګړېږي او ډېر ښكلى شوى دى . نشم كولاى چې د طلاق له امله يې اوسنى نوم واړوم ؛ ناچاره يم چې نوم يې زما له كورني نوم څخه همداسې بېل ( تُرك ) پرېږدم .
ستا مېرمن ناهيده
انكره ، نولس سوه و . . . كال ، د مى شپږمه .
ګرانې ورا !
زه هم د زرګونو ښځو په څېر بد بخته او بېچاره شوم . زه نوره له مظفر سره له نكاح پرته ژوند نشم كولاى .ښايي چې مظفر د افسرۍ پر ځاى يو ساده عسكر شي . دا ددې هېواد قانون دى او څوك د هيڅ نيوكې حق نشي پر لرلاى . كله چې نوموړى قانون له شرعي او عرف څخه بېخي لېري راته وبرېښېد نو خپل ګرېوان ته مې وويل :
_ خا مخا مظفر راڅخه زړه تورى شوى دى چې داسې خبرې كوي .
كله چې مې هغه مخته د اساسي قانون كتاب وغوړاوه نو پوه شوم چې دده په اړه تېروتې يم .
له بله پلوه د هغه قانون پر بنسټ چې پر 1927 كال د دوو غونډو په پايله كې تصويب شوى دى كه يو تُرك ځلمى له يوې
بهرنۍ سره واده وكړي او نكاح يې تړل شوې ، يا نه وي ،
افسر كېداى نشي .
څه چې مې دلته ځوروي بهرنيتوب دى .
له مظفر څخه مې وپوښتل :
_ زه به دې ټولنې ته څه تاوان ولرم ؟
هغه زياته كړه :
_ دا مهال زما سره د اوسېدو په صورت كې كېداى شي د يوې بهرنۍ جاسوسې په تور تورنه شې .
ددې خبرې تر اورېدو وروسته مې هم په شپو او ورځو وژړل . زه څنګه د دولت پر ضد جاسوسي كولاى شم ؟
له مېړه څخه مې و پوښتل :
_ پلانى مشر چې شل كاله يې په اروپا كې ژوندكړى دى ولې جاسوس نه ګڼل كېږي ؟
هغه وويل :
_ دا ځكه چې هغه مخكې تُرك و ، وروسته بهر ته ولاړ .
_ ستا د ارمنستاني دوست چې اوس ډاكټر ،يا هغه ملګري چې سوچ بهرنى او دا مهال د شورا وكيل دى په اړه څه وايې ؟
په غوسه يې وويل :
_ ګرانې نور ځان مه په عذابوه ، په دغو شيانو مې سر نه خلا صېږي .
ګرانې ورا ! زه هم د خپل مېړه غوندې ددې ملت په كارونو نه پوهېږم . له څو ورځو را په دې خوا مظفر نور كور ته نه را ځي . يوازي زه او زوى سره پاته يو . پرون يې خبر را كړ چې ژر تر ژره بيرته استانبول ته ولاړه شم .
يواځنى شى چې ماته ارام او سكون را بخښي ستا ليكونه دي نو هيله ده چې د ليكونو لړۍ دې ونه شكوې .
ستا بېچاره مېرمن ناهيده .
* * *
استانبول ،نولس سوه و . . . كال ، د جون درېيمه .
ګرانې ورا !
د كور تر ټول سامان پلورلو وروسته استانبول ته د خواښې كره ورغلم . هغې مې په ډېرمات زړه هر كلى وكړ . يوه ورځ يې په ډانګ پېيلي را ته وويل :
_ ستا له واده سره مې د زوى لاس تورې پيشو وڅټى .
هلته مې يوازي درې شپې وكړاى شوې . اوس په يو درېيم لمبر هوټل كې اوسم . څو ورځې مخكې مې پخوانۍ موسسې ته د كار كولو وړانديز وروړ خو پخوانى رئيس يې تبديل شوى و . د هغه معاش هم چې ما غوندي تُرك شوى و پنځه زره ليره و .
كله چې د هغه په تبديلي خبره شوم نو د هر څو معاش په مقابل كې كار كولو ته حاضره شوم .خو د موسسې چارواكو وويل :
_ د اوس لپاره كار نشته ،كه په راتلونكي كې پيدا شو خبر دركوو .
ما پنځه زره ليره معاش ،دين ،ملت او مېړه ټول له لاسه وركړل . تر ټولو بده يې لا دا چې د مور مينه او زړه هم را څخه بېل شول .
اوس نه پو هېږم چې څه وكړم ؟ غواړم چې د ليك له لارې مې له مور څخه پيسې وغواړم ؛ يوازي دومره پيسې چې ځان تر تاسو درورسوم .
ستا د ليدو په هيله
ستا مېرمن ناهيده
* * *
ډېرې ګرانې ورا !
مور مې راته ليكلي و چې په هيڅ ډول يوې مسلمانې ته په كور كې ځاى وركولوته نه ده تياره . آن د سپر لپاره يې هم څه نه و رالېږلي او ليكلي يې و :
_ مرسته له هغه چا وغواړه چې اسلام دې ورته راوړى دى.
مظفر ته مې څو ځله ليكونه ولېږل خو ځواب يې نه شو مالوم . اورېدلي مې دې چې يوه نجلۍ يې پر خپل نامه كړې ده.
لارښوونه راته شوې ده چې د زوى د نفقې لپاره محكمې ته ورشم . كه څه هم چې دې كار ته مې زړه نه كېږي خو د مېړه په تناسب يې مناسب بولم .
سپېڅلي سلامونه مې ومنه !
ستا ناهيده او پخوانۍ ناتالي .
* * *
دا وو د ناتالي څو ليكونه . يا ښايي ووايم د مسلمانې ناهيدې هغه ليكونه چې په زياتو كړاو مې تر لاسه او ستاسو تر نظر مې تېر كړل . البته ډېر لېوال وم چې ددې نامسلمانې ، وفادارې او ښندونكې برخليك تر پا يه وڅارم خو له بده مرغه ونه توانېدم او هيڅ پوه نه شوم چې هغه څنګه او څه شوه ؟!