څوارلسمه برخه

ملا صاحب چې په دېره اسمعيل خان كې واړول، هلته علماوو جهاد اعلان كړى و، ډلۍ ډلۍ ځوانان د وسلو په تلاش پسې ګرځېدل، چې بېرته جهاد ته ستانه شي، په پېښور كې د اسلامي تنظيمونو ځينې دفترونه جوړ شوي وو، چې د مهاجرينو له خدمت سره مجاهدين هم مسلح او منظم كړي.
ملا صاحب په دفترونو كې حال واخيست، څرنګه چې نه يې عمر د دې تقاضا كوله چې عملي جهاد ته ملا وتړي. نه مشهور مدرس و، چې ملا صاحبان يې نظر انداز نه كړي. له دې دورې صرف يو د تنظيم كارډ په لاس ورغى، چې بيا يې د هغه په اعتبار يو راشن پاس هم جوړ كړاى شو، د راشن له بركته يې غله له كوره پوره كېده. كله- كله به لا په لومړيو كلونو كې چاى، بوره او غوړي هم لاس ته ورتلل، چې ګذاره يې ورباندې كېده، يو دوه خېمې هم وررسېدلې وې، چې سر ترې لاندې پناه كړي. خو په خېمو كې اوړى تېرول، ګرانه خبره وه. لاس په كار شو، يو دوه خونې يې پټې كړې، فكر يې وكړ چې نور څه وكړي، بېكاره وخت نه ورباندې تېرېده، هغه پخوانۍ پېشه يې چې په كلي كې د ټوكرانو ګرځول او خرڅول وو، هم خوښه نه شوه. يو دى زوړ شوى و، هغه پخوانۍ سېكه او حوصله نه وه ورپاته، له بلې خوا د سيمې د خلكو وضعې ډېر تغير كړى و، په هر كلي كې دكانونه جوړ شوي وو، برسېره پر دې په داسې حال كې چې پر وطن يې سور اور بل و او د قام بچي يې په سرو وينو كې رغښتل، په ارام زړه يې سوداګري نه شواى كولاى.
په خپل كور، خپل چمبر كې اوسېدلي، په خپلې مځكې له خپلې كروندې سره روږدي شوي ملا صاحب ته اوس په عاريتي خونه كې ژوند ډېر ګران و، چې په خپل لاس روزلې ونې به يې سترګو ته ودرېدې، هغه له بادامو راتاتې شوې څانګې چې به ورپه زړه شوې، هغه د سرو ولو سوړ سيورى، هغه د ماشومانو شور، د ښوونځي لپاره منډې ترړې، په قومي جرګو كې ناسته ولاړه، په شا و خوا كليو كې د ده حيثيت اوس درست اوبو وړي وو، بس د يوه سپين ږيري او قابل ترحم مهاجر په توګه د بل داد ته ناست و، په زړه به يې اور بل شو، بې اختياره به پاڅېد، په پرديو پټيو كې به يې بې اختياره چټك چټك ګامونه واخيستل، تر ليرې ليرې به لاړ. بېرته به ستړى ستومان راغى. په كاله كې به يې پښې وغځولې، په چاردره او ارچې كې له ترخو چايو سره روږدى شوى و، ترخې چاى به يې وغوښتلې.
ښځې به يې اكثره ورته ويل:
دا چاى ميرات مړې ډېر مه څښه، وايي د زړه وازدې ويلې كوي. ګټه يې څه ده؟...
_ وازدې نه ويلي كوي، كه يې ويلي كولاى، زما په زړه به لا څه غوړ پاته وي، چې غم يې كوي، ښه دى دغه تريخ چاى لا ښه دى، لږ څه مې پام ورباندې په بله شي.
ملا صاحب له بېكارۍ په زړه ستړى و، نه يې كله بېكاره وخت تېر كړى و، نه يې د جهاد په دې ګرما ګرمۍ كې د بې تفاوتۍ ارام خوبونه خوښېدل،ډېر فكر يې وكړ، چې څه وكړي؟ اخر يې دا خوښه شوه چې جهادي سندرې جوړې كړي او په خپل اواز يې په ترنم سره په كمپونو كې خلكو ته ور واوروي، په ځوانانو كې به د جهاد روحيه ګوندې ورباندې تقويه كړي. دا هم جهاد دى.
يو دوه جهادي چاربيتي يې وليكلې، چې څو ځايه يې خلكوته ور واورولې، د خلكو خوښې شوې، هغه چاربيتي يې چاپ كړې، چاپ شوې رسالې يې په كمپونو وګرځولې، خو ژر ورمعلومه شوه، چې زموږ لوستي خلك هم له كتاب او لوستلو سره چندان مينه نه لري، پاته شول په سلو كې كابو پنځه نوي نالوستي خلك، هغه به په رسالو ولې پيسه وركوي. زموږ ولس د لوستلو حوصله نه لري، د اورېدلو ډېر شوقمن دى. بايد يو ټيپ ريكارډر واخلم او دا سندرې په كسټونو كې ثبت كړم، كسټونه ضرور خرڅېږي، دا به هم يوه اندازه ګټه راته كوي، هم به له بېكارۍ ورپورې خلاص يم، هم به مې په جهاد كې برخه اخيستې وي.
ښار ته لاړ يو كوچنى ټيپ او څو سپين كسټونه يې واخيستل، چې چاربيتي يې په ښه اواز په كې ثبت كړې، كمپ په كمپ ګرځېدا يې شروع كړه، هره ورځ به يې لس دوولس كسټونه پلورل كېدل، چې د خپل اواز بازار يې ګرم وليد، د نورو شاعرانو شعرونه، جهادي لنډۍ او دا شان غزلې به يې هم په خپل ږغ ثبتولې او خرڅولې. په دې توګه يې ډېر ژر كار جوړ شو. هم يې له بېكارۍ ژغورلى و، هم يې د مسووليت وېره كمه شوې وه.
كله چې روسانو مستقيماً خپل پوځونه افغانستان ته راولېږل. ملا صاحب هم د نورو افغانانو غوندې خپل جهاد ته زور وركړ. د الحاد او استعمار پر خلاف يې ډېر شعرونه نور هم په كسټونو كې ثبت كړل. تر ليرې ليرې كمپونو به يې چكرونه وهل. د جهادي تنظيمونو جريدې او رسالې به يې لوستې، له حالاتو به يې ځان خبر ساته، كه به چېرې په كوم جومات كې موقع په لاس ورغله، د جهاد په ګټه به يې تبليغ هم كاوه، چې دغو تبليغاتو د مهاجرو نظر ورواړاوه، په هر كمپ كې به يې عزت كېده او يو ځانګړى حيثيت يې ورپورې موندلى و.