اتلسمه برخه

د خانګل تصوراتو ورځ په ورځ رنګ بايلود. هم يې زوم له ټوپه ولېدلى و، هم يې د مجاهدينو په برياليتوب قطعي باور له لاسه وركاوه. په كليو كې يې هم د تكيې ځاى نه ليد، فكر يې كاوه، چې كه خداى مه كړه مجاهدين ناكام شي، په چا پورې به لاس نيسي. ټول خلك ورته پاخه دي، هر چا ته چې قوماندان بد وررسولي دي، هغه يې له ده ګڼي.
كله به په كليو كې د مجاهدينو بې مسووليته ټولواكي وه، كله به بيا د روسانو قوه راغلې وه، مجاهدين به غرونو ته وختل، عام ولس به د خداى اسرې ته پاته شوى و، خانګل فكر وكړ، چې "كه دواړه ټكاوه، ما مړ وګڼه" تر كله به مې بخت بيدار وي، تر څو به روسان نور نيسي، نور وژني او په نورو به بمونه اوروي، ده او د ده كور ته به خير وي. وايي" سويه، سويه، كه دا د تا بغرۍ وه او دا زما لكړه، يوه ورځ خو يې بويه" بهتره به دا وي چې له دې ګنګو باغ او ترخو باغه زړه وصبروم او كډه امن ځاى ته ورسوم.
په دغو ورځو كې قوماندان هم له يوه ګروپ مجاهدينو سره پېښور ته تللى و، د ده زامن يې هم ورسره بېولي وو، خانګل خپلې ښځې ته وويل:
زه چې حال ته ګورم، دا وايم چې ښه به دا وي چې له دې ځايه هسې پښې سپكې كړو، نور دلته ژوند نه كېږي، وتل مو په ګټه دي، ښه وخت دى نه قوماندان شته چې راتم مو كړي، نه د پرچميانو راپام كېږي، زامن به مو هم راڅخه بېل نه وي، هلته به يې لنډ راسره ستانه كړو.
_ ولې، تا خو به ويل چې مجاهدين به حكومت نيسي، خير الله او سيف الله به يو ولسوال وي، بل قوماندان، اوس دې منډو ته پايڅې دربروهلې؟
_ د كور او د بازار حساب نه سره برابرېږي. هغه وخت هغه فكر ښه و، اوس خير په تلو كې وينم، دا يې ستا زامن دوى ته ډېر منلي، چې كور دې سوى، لوى واړه دې د روسانو او پرچميانو تر تېغ تېر شوي وي، د خيرو دوى ولسوالي او قومانداني به څه په شمېر درشي؟ نه يې ګورې چې هر وار قوه راشي، مجاهدين درڅخه غره ته وخېژي، يا د ګور تپې په ځنګلونو كې سرونه ننباسي، موږ او تاسې توپونو او ټانكونو ته پرېږدي. څو واره خداى وساتلو، تر قيامته له سره اور سره لوبې ښه كار نه دى، اخر پښېماني لري، بله دا چې څومره دې هلته زامن پر مخ ځي، دلته موږ ته ډېرې سترګې رااوړي، د هر چا راپام كېږي، دا خبرې ټوكې مه ګڼه.
ښځې يي چې د روسي ټانكونو د راتلو تېرې خاطرې ورپه زړه كړې، ووېرېدله، بې جنجاله يې ورسره ومنله، هفته لا نه وه تېره شوې، چې د خانګي كډه بيا تر سالنګونو اوښتې وه، كابل ته ورسېدل، له كابل شاه جوى ته، له هغه ځايه له نورو كډو سره پاكستان ته واوښتل. هلته يې دېرې ته مخه كړه او په يوه كمپ كې يې واړول.
د وزير ګل كور هم په هغه كمپ كې و، زوى يې له كمانډرانو سره ځان جوړ كړى و، دكمپ د يوې برخې مشري وررسېدلې وه، چې د خانګل كډه ورورسېده، منډې يې ورته ووهلې، خېمې، دوه درې راشنونه او څه نوره مرسته يې هم ورته برابره كړه، د خانګي بيا لاړه تېره شوه، له وراره څخه ډېر راضي و، خو په عين حال كې يې سترګې ورته ټيټې وې.
يوه ورځ يې وزير ګل ته وويل:
لالا! تاته ډېر پړ يم، قسمت به نه و كنه له تا به مې ولې غاړه غړوله.
_ څوك چې د ښځې په خوله شي، هغه به تل داسې ټكرې خوري، وايي: "لوخې د قام ښه نه غوښته، سر يې په درياب كې وچ شو". وروڼه كه هرڅومره سره جلا شي، بيا هم سره كوشير كېږي. وروري د كوڅې او بازار اشنايي نه ده، د وروڼو نه سره رغېږي، په بده ورځ مات لاس غاړې ته ولېږي، په دې خبرو فكر مه خرابوه، چې تېره شوه، هغه به هېر وګڼو، له دې په هيسته خپل ځان، خپل خپلوان او خپل حد وپېژنه، زامن دې راوغواړه، دلته به له حسن ګل دوى سره لاس و پښې وهي، هم به يې سترګې روڼې شي، هم به دې ګذاره ورپورې ښه شي، تر سترګو به دې لاندې وي، له خطره به ووځي، د قوماندانانو په ښوروا يې مه پورې كوه، تر اوسه يې كوم تر سر اړولى يې، چې اوس به دې واړوي...
خانګل ورسره ومنله، بله ورځ پېښور ته روان شو، د زامنو پته يې وموندله، دواړه يې له ځان سره راوستل، د حسن ګل سره به ښورېدل، له پسه غوز دوى ته هم رسېده.
خانګل به له ځان سره چورت واهه، پخوانۍ د خانۍ او ولسوالۍ خوبونه يې بې تعبيره پاته شوي وو، خو سم لاسي يې نن تر پرون ښه شوې وه، نه يې وېره حس كوله، نه د چا محتاج و، روزي په كور وررسېدله، له ځان سره به يې ويل:
څه مې له لاسه وتلي دي؟ هېڅ؛ زما به د خيال دنيا ړنګه شوې وي، دا يې ړنګه، د خانانو او د قدرت د څښتنانو سرونه، مالونه، كورونه، جايدادونه هرڅه تالا ترغۍ شول، په مينه پاته نازولى يې په پردو ډاګونو كې ځاى نه مومي، زما حال ته يې سترګې وځي. زما لا څه پاته دي، چې خوابدى شم؟
ملا صاحب هم په هغه كمپ كې اوسېده، يوه ورځ خانګي ورته وويل:
ملا صاحب! باغ، مځكه او چمبر دې نه يادېږي؟
ملا صاحب ورته موسك شو، ويې ويل:
يوه ستن هم چې له چا وركه شي، نه يې هېرېږي. خو اصلي خبره دا ده چې تر خپل ملك پټي او شخصي ځاى جايداد مې د وطن په پردي كېدو ډېره خوا بده ده، تر هغو ونو چې د زړه په وينو مې روزلې وي، تر هغو مې د وطن په بچو ډېره خوا شنه كېږي، چې د كفارو بېرحمي يې په تانده ځوانۍ نيمه خوا كوي...
_ په بېګناه وژليو د هر چا خوا بدېږي، لېكن اول ځان دى، بيا جهان دى، چې خپله نه وي ورپېښه، پردى غم نيمه ننداره ده.
_ هو! هغوى ته نيمه ننداره ده، چې احساس نه ولري، ايمان نه ولري او له سړيتوبه پوره بې برخې وي. ما چې ملك پټى نه درلودل، هم ملا صاحب وم، چې درلودل مې هم دغه شى وم، اوس چې هرڅه رانه پاته شول، دا دى ګورې مې هغه د سړيتوب جامه مې اغوستې ده، هغه څه يم، چې وم. د دنيا مال او اسباب د هندو ږيره ده، نن وي سبا نه وي، ايمان، عقيده او شرافت عاريتي نه وي.
زما و ستا نور هېڅ توپير نه شته، دواړه انسانان يو، مسلمانان، افغانان او د يوه لاس ګوتې يو، دواړه څپ وهل شوي بېواكه په پردو خونو كې پراته د بل داد ته ناست وو، نه ډم ته چا د سړي په سترګه كتل، نه ملا ته په ښه نظر؛ خو په ما او تا كې دا توپير چې تا هم ښه او د عزت ژوند غوښت، ما هم. خو تا په خيالي او هوايي نقشو د نورو په مټ غوښت، چې هر ځل دې د خيال ماڼۍ ورانې شوې دي. له پښېمانۍ پرته دې څه په لاس نه دي درغلي او نورو ته دې څه نه دي ورپاته شوي، خو زه به لګيا وم، ځان به مې خواراوه، كار به مې كاوه، فكر به مې كاوه، خپله نقشه به مې عملي كوله. چې حالات بدل شول، اوس هم په خپلو كړو پښېماني نه راځي، كه مې هغه ايښى باغ او ولاړ چمبر اوس په ښه نه راځي، د نورو په ښه خو به ورشي، هغه ما روزلي شاګردان كه اوس ما تر لاس نه ونيسي، خپل كورونه خو به وپالي. نو ما څه تاوان كړى دى؟ داسې به يې وګڼم چې پردۍ مځكه مې پالـله، پردى ناظر وم، د بل چا باغواني مې كوله، خو ته! ته به خپلو بېځايه هيلو ته همېشه سر ټيټى يې، تا په واهي چورتونو ورور، كلى، ولس هم له ځانه خوابدي كړل، حتى خپلې لوڼې دې پوچو تصوراتو سپي او سړي پورې وتړلې. ته له ما مه خوابدى كېږه، ستا لپاره وايم، اوس هم لا د وخت سر دى، له دې په هيسته پام كوه، د بادو پر اس مه سپرېږه، هغه كار كوه او پر هغه لار ځه، چې پښېماني نه درته راولي...
خانګل په دې خبرو اور واخيسته، ويې ويل:
په تا پسې خو به خلكو ويل چې له اصله پيرنګى دى، په جاسوسۍ پسې راغلى دى، كه هغه خبر رښتيا وي، اوس څه كول غواړې؟
_ په دې كې شك نه شته، چې د خپلو پلانونو عملي كول او له هر چا سره په سړه سينه راشه درشه او خبرې كول، مې د پيرنګيانو خوښ شوي دي، ښه كار كه هرڅوك كوي، يا ښه خوى چې د هر چا وي، بايد زده يې كړو، دا چې زه اوس څه كوم، يا څه كول غواړم، نه ته ورباندې پوهېږې، نه ورسره دلچسپي لرې، بهتره به دا وي چې برغولى ورباندې كښېږدو.