دکتابتون لومړی مخ ناولونه او کیسه یز کتابونه كوچى ملا
نولسمه برخه
.كله چې د مهاجرو شمېر تر لكونو واوښت، په راشنونو كې كمبود راغى، كله به غوړي نه وو، كله به غنم كم وو، كله به نور څه كنډو شوي وو، د نغدو روپو ذكر په راشن پا سونو كې و، خو چا ته نه وركول كېدې، دغه شان كمانډران هم بدل شوي وو، د وېش چارې درستې پاكستانيانو په خپل لاس كې واخيستې، د افغانانو لاسونه ترې وختل.
د وزيرګل زامن لا ښه وو، نه يې يو مخ ډول او بياتي ته ځواب وركړى و، نه يې په ډېرې فضول خرڅۍ ځانونه روږدي كړي وو، څه زېرمه يې لرله، چې له خپل پلارني كسب سره په كمپ كې دكان پرانيزي، دكانداري يې شروع كړه، نور يې د كمانډرانو له شامنډو، ته ضرورت نه پاتېده.
هرڅه د خانګي بيا لاس په خوله شول، نه نوره موندېده، نه يې سپوره تېرېده، اندېښنې ورباندې اورېدې، خصوصاً هغه وخت چې يوازې تورې ورستې غلې ته كښېناستل. نه يې زامن په كار روږدي كړي وو، نه ده ده څه له لاسه كېدل، زامن يې د واړه پېښور ته لاړل، د ولايتي امر په وره كې كښېناستل، چې جبهې ته يې واستوي، هلته كه نور څه نه وي ګېډې خو به وڅروي، امر هم له يوه ګروپ سره ولېږل، خانګى پاته شو، له ښځې او دوو ماشومانو سره، چې د ورور خاطر جمعي ته به يې كتل او خپله پرېشاني به يې ليدله، په زړه به يې اور بل شو.
يوه ورځ وزير ګل ورته وويل:
ګوره څو واره مې تر غوږ درتېره كړه چې دا راشنونه او كمانډرۍ به تر قيامته نه وي، څه خوره، څه پرېږده، خو تا ته زما خبرې بابېزه ښكارېدې، نغرى دې سړېدو ته نه وركاوه، اوس دې څه ترې جوړ كړه، زامن دې چې د خېټې بندګان دي ترې جوړ كړي وو، كار ته يې ملا نه ټيټېده، په بده ورځ كې يې په وچ ډاګ پرېښودلې او دوى په غوړې ډوډۍ پسې درڅخه لاړل. خانګي ته د ورور خبرو خوند ورنه كړ، بې ځوابه ترې پاڅېد او خپل كور ته روان شو، هلته يې خپلې ښځې ته كيسه وكړه، چې وزيرګل داسې راته وويل:
_ نور شمر يې نه دررسېږي، پرته له دې چې پېغورونه دركړي، په وطن كې دې له دې وروره څه ليدلي وو، چې دلته دې هم په ده پورې واړول؟ اوس كه زما منې، د خداى مځكه ارته ده، بل ځاى به ترې لاړ شو، كه وږي وو، كه تږي وو، څوك خو به د نېستۍ پېغورونه نه راكوي.
_ دلته چې راورسېدو، سيفو دوى راسره وو، خټې مو سره وتپلې، كورګى مو جوړ كړ، چې له باد و بارانه په كې خوندي يو، اوس كه بل كمپ ته لاړ شو، كور به په چا جوړوو؟
_ اوس لا زموږ څه دي، خېمې لرو، كه په خېمو كې ګذاره نه كېده، لوڼه دې واده شوې، زامن دې لاړل، دوه موږ يو، دوه مو زامن دي، يوه خونه مو تر خوله تېره ده، كه نور څه نه وو، ستا د ورور او ورېندارې ايرغندي خو به نه اورو.
خانګى يې په دې خبرو په پښو كړ، چې بل كمپ ته د تلو سرشته ونيسي، څو ميله ليرې يې په بل كمپ كې د چا پرې ايښې مېنه پيدا كړه، تر هغې يې ناړې وګرځولې، بېرته راغى، ښځې ته يې وويل: چې ځاى مې وموند، يوه خونه، يو پخلنځى يې ولاړ دى، خو ورونه او تيران يې ترې ايستلي دي.
_ پروا نه كوي، موږ به هم خپل بامونه واړوو، تيران به يې له ورونو سره وباسو، هغه خونې به پرې پټې كړو.
سبا ته خيرو بام ته وخوت، د بامونو پر لوڅولو يې بريد وكړ، وزيرګل چې ورته وكتل، ورغى پوښتنه يې ترې وكړه.
خانګي له پاسه ځواب وركړ:
په هغه بر كمپ كې مې يو دوه خونې پيدا كړې دي، غواړم هلته كډه يوسم، تيرانو ته ضرورت لرم.
_ دلته دې څه بد ليدلي دي، چې په پردو خلكو كې اړوې؟
_ چې سړي ته له خپلو بد نه ورورسېږي، له پردو نه وررسېږي.
_ مه لېونى كېږه، په لوى لاس په روغ سر داغونه مه ږده، چې خپل دې په ښه در نه شي، پردي به دې هېڅكله په ښه در نه شي. دومره د ښځې مه منه، كه دې دا ښځه درته ژوندۍ وه، تر ډېرو كمرو به دې راوغورځوي.
_ لا دې زړه نه دى راباندې سوړ شوى؟ اوس مې په تېر عمر له ښځې هم جلا كوې؟
_ له ښځې به دې ولې جلا كوم، دومره درته وايم چې لږ فكر دروړاندې كوه، هره خبره مه منه.
_ فكر مې راوړاندې كړى دى.
_ ګوره مه كوه، ستا لپاره وايم، ځان مه وركوه، بيا به پښېمان يې.
_ خداى مې دې له پښېمانۍ ساتي، كه وږى وم، كه تږى وم، پېغورونه خو به نه اورم.
_ خوښه دي، زه به څه درته وايم؟
چې دا يې وويل، وزيرګل خپل كاله ته ننووت، خانګى خپلو بامونو ته اړم شو، چې ژر يې واړوي، تر غرمې يې يو بام، له غرمې وروسته يې بل بام هم لوڅ كړ، دغه شان يې د يوې خونې ور هم وايست. يوه خونه يې سالمه پرېښوده، چې تر لېښلو يې سر پناه وي. سبا ته يې تيران هغه كمپ ته وچلول، هلته يې د ګاونډيانو په مرسته خونې پټې كړې، هفته لا نه وه وتلې، چې دوى وركډه شول.
په دغو ورځو كې ملا صاحب په كور نه و، تر ليرې كمپونو تللي وو، چې كله راستون شو او د خانګي له كيسې خبر شو، ورغى وزيرګل ته يې وويل:
خانګى له عقله پل سړى دى. په خير او شر نه پوهېږي، ته خو پوهېږې، ولې دې پرېښود چې لاړ شي؟ هلته به څه كوي؟ يو نيم نميشوره راشن يې و، هغه به هم په لاس نه ورځي.
وزيرګل ورته وويل: ملا صاحب ته ښه وايې، خو چې د چا ورځ وګرځي، چاره يې نه شته، ډېر مې ورته وويل، كاشكې د منلو سړى واى.
_رښتيا وايې، ته هم ورور ژوندى وخوړلې، زه هم، خداى دې هدايت ورته وكړي.
خانګل په نوي كمپ كې نور هم بېوزلى شو، ځكه چې هغه نيمګړى راشن يې هم له لاسه وتلى و، نېستۍ او پرېشانۍ ورځ په ورځ لاندې كاوه، ځانته يې توكل خو ګگټه يې نه لرله، ښځې ته يې هم په زړه كې نيمه سينه نه وه، چې له ځانه سره به يې محاسبه وكړه، خپلې ټولې بدمرغۍ د هغې له لاسه ورښكارېدې، د هغې لوى لوى ټوپونه، بېځايه هوسونه، بې موجبه بدبېنۍ چې هرځل يې دى تاواني كړى و، ورپه زړه كېدې، خو دا وروستى لېږد يې لا پر زخمونو مالګې شيندلې. كه دې نه واى مجبور كړى، په هغه كمپ كې يې څه بد ليدلى و، ورور يې ورور خوابدى كړ، راشن يې راشن له خولې ووته، زړه يې ورته ويل چې اوس هم كېداى شي چې بېرته ورشې، ټوپ كړي، نوه ټوپ كړي، هرڅه چې دى وزيرګل يې ورور دى، له ځانه به دې نه و شړي. بيا به دې ورپورې تم كړي، كه نور څه نه وكړي، يوه سمه لار خو به دروښيي...
فكر يې سر ته راغى، چې دا يې وزيرګل په هرڅه پښه تېره كړې، چې ورځې به چېرې اړوې؟ هغه دوه درې خونې خو چې دوى درسره جوړې كړې وې، په خپل لاس ورانې كړې او دېوالونه دې هم وپلورل.
نور يې فكر لار وركه كړه، چې څه وكړي، ښكاره نېستي او پټو غمونو يې سېكه ترې وړه، ورو ورو يې د سترګو نور هم پېڅې ورټولولې. نظر يې كمزورى شو، ښځه يې مجبوره شوه، چې په كمپ كې ګدايي وكړي، د ګدايي په ټوكانو به يې د ژوند ډېوې بلې ساتلې، كه به يې كله د چا له كوره په لوښي كې څه دال، سابه راوړي وو، هغه شپه به په دوى د برات شپه وه.
وزيرګل چې خبر شو، ورغى ورته ويې ويل:
ما دې دغه ورځ ليده، خو تاسې په لويو ټالونو زنګېدئ، زه دښمن درته ښكارېدم، له خپلې بېعقلۍ موڅه جوړ ه كړه؟ اوس مې زړه درته خوړل كېږي، خو څه وكړم تاسې ما ته هم په كور كې پوزه نه ده راپرې ايښې، چې سملاسي مو راسره په مخه كړم، دا دوه سوه روپۍ درواخلئ.
څو وخته ورباندې ګذاره وكړئ، زه به لاړ شم، كوښښ به وكړم، چې ښځه او زامن مې راسره سلا كړم، بيا به درپسې راشم، څه وكړم ښځه او زامن هم د دنيا سيالان دي، بله دا چې لاس مې ورلاندې دى، كه د دوى رحم نه درته وپاروم او په خپل سر مو راسره روان كړم، زما انجام به هم ستاسې غوندې شي.
درېيمه څلورمه وزيرګل له خپل يوه زوى سره ورغى او د دوى كډه يې بار كړه، بله ورځ يې خانګى د سترګو ډاكټر ته وروست، ډاكټر چې يې سترګې وليدې، ورته ويې ويل، په سترګو دې پردې راغلې دي، شپږمه مياشت چې پخې شي، راشه چې اپرېشن يې كړم.
چې بېرته سره راغلل، دا خبره يې په كور كې وكړه، د وزيرګل ښځې بې ارادې له خولې ووتل:
پر دې به نه وي وازدې به پرې اوښتې وي.
خانګې او ښځې دا خبره واورېدله، خو اوس نه هغه خانګل خان و، نه هغه د خانګل خان مېرمن چې مچ يې پر پوزه نه پرېښوده، هېڅ يې هم نه وويل، سرونه يې ټيټ وځړول.
شاته پاڼه دکتاب لومړی مخ مخته پاڼه