یادونــــــه

دا کتاب د بېنوا ویب پاڼي لخوا په پرلپسې ډول تاسي ته وړاندي کیږي موږ به هڅه کوو چي تر خپله وسه هره ورځ د دې ارزښتناکه کتاب نوي نوي برخي تاسي ته په خپل وار سره پرلیکه کړو

د کتاب پېژندنه

كتاب :: د پښتو ژبي نننۍ مسألې د پښتو د وتلي او منلي بابا ( لوی استاد- علامــه حبيبي ) د عالمانه نظريو په رڼا کي، انتقادي څېړنه ليكوال :: محمد هارون خپل شعشعي چاپكال :: لندن، ۲۰۰۷ ميلادي کال كمپوز/ ډيزاين ::خپله لیکوال اهدأ د پښتو ژبي د ننييو مهمو مسألو په اړه دا کوچنی کتابګوټی، د افغاني فرهنګ د تر ټولو لوړ ليکوال او څېړونکي ( لوی استاد - علامه عبدالحي حبيبي) سپېڅلي اروا ته وړاندي کوم، چي پاخه او نوښتګر علمي اثار به يې، تل تر تله د بې شماره ليکوالو او څېړونکو د لاري مشال وي . محمدهارون خپل شعشعي د چاپ ټول حقوق له ليکوال سره خوندي دي دانلان چاري بېنوا ویب پاڼه

د کتاب لړلیک

مخکنۍ خبري معيار او معياري ژبه څه ته وايي ؟ د معيار ټاکلو اړتيا ايا د بېلابېلو شيانو او پديدو اوسني منل سوي معيارونه، په ناڅاپي ډول جوړ سوه ؟ د ژبي معيارونه څوک ټاکي؟ اود معيارونو د پايښت قانونمندي څه ده؟ په معيار ټاکنه کي تلوار د يوې کره او معياري پښتو په لار کي پرتې ستونزي د ژبي سوچه کول ياني څه ؟ د ژبو د سوچه کولو افراطي لار ايا پښتو ژبه سوچه کېدای سي ؟ په پښتو کي د پردو ټکو ډولونه لومړی : مانوي ( معنوي ) مفغنات دوهم : اوښتي مفغنات دريم : منقلب مفغنات د پښتو سوچه کول که پردۍ کول ؟ سوچه او ناسوچه ټکي بايد څنګه بېل کړو؟ ښکلئ، ښکلا، کښلئ ۱ـ اپت ۲- ابير ۳- ابرک ( Abrak ) ۴- اپي يا هپي ( Api, Hapi ) ۵- اتبار ( Etbar ) ۶- اتيات ( Atyat) په پښتو کي بايد د خپلو او پردو ټکو تر منځ څنګه انډول وسي ؟ الف ) د پښتو د لرغونو ټکو او اصطلاحاتو بيا را ژوندي کول او په بېلابېلو لهجوکي د مروجو ټکو خپرول ب ) د پښتو په بېلابېلو لهجو کي د لغوي، ادبي، علمي او فرهنګي پانګو پلټل او راټولول ج ) په پښتو ژبه کي د دخيلو او مفغن سوو ټکو پالنه ( Adaptism ) د) د نوو ټکو جوړونه یا نيولوجيزم ( Neologism) په پښتو کي التباسونه او ناوړه ترکيبونه الف) التباسونه او ګډوډۍ ۱- د اوږدې ( مجهولي ) او لنډي ( سختي ) ی تر منځ التباس او ګډوډوي ۲- د فعلي او نرمي « ی » تر منځ التباس ۳- د « په » او « پر » ګډوډي ۴- « له » که « تر » ؟ ب ) په پښتو کي ناوړه ترکيبونه - صورت نيولئ دﺉ - جوړوي، تشکيل ميدهد - دلته کي، هلته کي، په کوم کي چي ، څوک چي او داسي نور - پخلی کړی دﺉ - ترينګلي حالات

- تر رياست لاندي، تر مشرۍ لاندي - پلانی شی موجود دﺉ يا پلانی څيز شتون لري - د دې مسډلې پر سر يا د دې پر سر - پر لاره اچولئ يا پر لاره اچولي دي - ژوند له لاسه ورکول - پلانی پرکرښه دﺉ يا پلانی مضمون پر ليکه سو - جګ پوړي يا لوړ پوړي چارواکي - دننه دننه يا دننه - پلانی . . . پاته سوی دﺉ - تر سره سوی دﺉ - سرته رسولئ يا پای ته رسولئ دﺉ - پلانی جنايتکار ده، پلانی قاتل ده - دوه ورځي، دوه مياشتي، دوه ښځي، دوه رمې، دوه ورځپاڼي . . . - احمد زموږ خپلوان دﺉ، موږ غريبانان يو، ډېر خلق راغلئ دﺉ، په دې کتابتون کي ډېر ښکلي کتابونه شته دﺉ - تر غور لاندي نيول، تر بحث لاندي نيول، تر محاکمې لاندي نيول، تر ازمايښت يا ازمويني لاندي نيول - تر پوښښ لاندي راغلئ دﺉ - له پلاني څخه ملاتړ کوو ، له پلاني څخه ننګه کوو يا له پلاني سره ملاتړ/ دفاع کوو - له علاج څخه/ ځنی عاجز دﺉ، له توان څخه/ ځنی وتلئ دﺉ - تر معالجې يا درملني لاندي دﺉ - نوموړی - خاورو ته سپارل، بخاک سپردن - ټاکل او غوره کول - خلګ يې له ځانه سره وړي دي - رول لوبوي : يعني څه؟ د ا د کوم ځای پښتو ده ؟ - نقش پر غاړه لري . دا څنګه پښتو ده ؟ - رياست يې پر غاړه ړ . څنګه ؟ - تماس ونيسو. يعني څه ؟ او که يې طرف ښځه وي نو . . . - يو لړ خبري، يو لړ معلومات، يو لړ مکتوبونه، يو لړ هر څه - د ورځي له پلوه، د شپې له پلوه .دا هم د ترجمې ناوړه اثر دﺉ (از طرف صبح يا از طرف شب) - تر څو چي - له امله او لامل - پاملرنه - دپاره/ لپاره - منل - په ملي يا نړيواله کچه/ ګچه - يو شمېر - لاس ته راوړنه، لاس ته راوړني - تشريف راوړل - له دې څخه بحث کوو، له دې موضوع څخه خبري کوو - نه راځي - زما په نظر باندي، زما په خاطر باندي . . . ماخذونه